Në kuadër të ciklit të emisioneve “Zërat e Heshtur – Gratë e Mitrovicës” ku në fokus janë rrëfimet e grave mitrovicase për sakrificat dhe sfidat gjatë viteve të okupimit, pra viteve 1980-90, së fundmi e ftuar ka qenë aktivistja Myrvete Hasani, e cila njëherit është edhe njëra nga themelueset e HANDIKOS-it në qytetin e Mitrovicës.
Rrëfimin e saj, Myrvete Hasani e nis duke treguar për shkollimin e saj, e cila tha se shkollën fillore e ka përfunduar në Shipol, shkollën e mesme e ka përfunduar me korrespodencë për shkak të gjendjes fizike, ndërsa studimet i ka përfunduar për gazetari në “Faik Konica”.
Rrëfimi i saj vijon duke treguar për angazhimin e saj si aktiviste për personat me aftësi të kufizuara.
“Prej vitit 89 une e kam njoft Halit Ferizin i cili ka startu me punën për personat me aftësi të kufizume. Në atë kohë unë kam qenë vetëm anëtare e shoqatës së paraplegjikëve në atë kohë. Më vonë në 1994-tën veç jemi organizu si grup me përkrahje të Halit Ferizit, po ka qenë grupi në Mitrovicë ku ka fillu formimi i shoqatës në krye me Qenan Çabrën, Shkumbin Hasani, Mirdi Strana, Vlora Ruqi, Sanije Voca, Hasime Tahiri në atë kohë na ka përkrah. Kemi fillu angazhimin nëpër shtëpi, nëpër fshatra ku kemi evidentu raste. Në atë kohë na ka përkrah edhe i ndjeri, Bajram Rexhepi”, tha ajo.
Aktivistja Myrvete Hasani tha se atëherë gjithçka ishte vullnetare deri në vitin 1999.
“I kemi mbulu nevojat e njerzve që kanë ik nga Drenica. Kemi punu në kushte shumë të vështira. Në atë kohë une kam vozitë, edhe kemi shpërnda ndihma nëpër fshatra ku plumbat kalojshin mbi kokë. Une në këtë gjendje që kam qenë, kam ndihmu shumë.”, rrëfeu ajo.
Ajo tregoi se në vitin 1999 një person i quajtur Musë Dragaj, ua lëshoi shtëpinë e tij në Shipol për të zhvilluar aktivitetet vullnetare me anë të ndihmës nga donacionete e organizatave të huaja. “Në atë kohë forcat serbe e rrethun shtëpinë e Musë Dragaj. Në atë derë më nuk kena hi por të gjitha ato ndihma, ato mjete ortopedike, kreveta, paterica i kemi dhuru për ushtarët e UÇK-së. Në atë gjendjen teme jom mundu me i përkrah edhe ushtarët e UÇK-së, në Vaganicë e Drenicë”, u shpreh ajo, duke thënë se pasi u është ndaluar vazhdimësia e aktiviteteve në atë shtëpi, serbët e kanë djegur objektin me të gjitha dokumentet që i kanë pasur aty.
Tutje aktivistja tregoi për gjendjen e saj shëndetësore.
“Une nuk kam lind me aftësi të kufizume por në atë kohë polimieliti ka qenë shumë prezent, dhe pas një viti unë u diagnostifikova me poliemielit për shkak të mosvaksinimit. Por tash fati i mirë është që polimieliti është zhduk, polimielit nuk ka më. Të ri nuk ka me polimielit. Por është pak e zorshme me thënë, autizmi është shumë ka dominon. Në komunën tonë kemi shumë fëmijë me çrregullime, me autizëm”, tha ajo.
Tutje ajo tregoi se si është të jesh person me aftësi të kufizuara në Kosovë dhe cilat janë sfidat.
“Një kohë unë jam rehabilitu në Beograd. Jeta është shumë e vështirë për persona me aftësi të kufizuara këtu. Duke fillu nga shtëpia fillon barriera. Në shtëpi personat me aftësi të kufizuara kanë barriera, ata që janë me karroca, me paterica. Duhet me mendu që duhet me u hek shkallët, banjot me u rregullu me standarde…Nuk është jeta e lehtë”, theksoi ajo.
Aktivistja tha që përkrahja nga donatorët e huaj nuk ka munguar, e poashtu as ajo institucionale por çdoherë ka pasur mangësi. Rrëfimin e saj ajo e vazhdoi duke treguar se UÇK-së përveç ndihmave që u kanë bërë me mjete, u kanë ndihmuar edhe në forma të tjera.
“Ne e kemi pasë një telefon në zyre që ka funksionu dhe kur vishin kolonat e gjata me tenka të okubatorit serbë ne veç i lajmërojshim UÇK-në në Drenicë që është tu ardhë një kolonë e gjatë. Ne e kemi pasë një bashkëpunim shumë të mirë me UÇK-në”, u shpreh ajo.
Ndër tjerat ajo tregoi se sa e vështirë ishte dikur për familjarët që të deklaronin se i kanë fëmijët me aftësi të kufizuara.
“Shumica prej tyre i mbyllshin, i mshefshin. Atëhere ka qenë qishtu, nuk dojshin me tregu që kanë persona me aftësi të kufizume në shtëpi. Kemi pasë raste kur kena hy në shtëpi e kena gjet tu kajtë atë person. Ajo ka shku vetëm te dajtë edhe në shtëpi, kërkun nuk ka dalë ma. Na ka thënë që nuk mundet me dalë, nuk guxon se është marre edhe nuk guxon me dalë prej familjarëve se është marre me ditë dikush që në atë shtëpi ka person me aftësi të kufizume, për shkak që edhe ata nuk munden me pasë miqasi, nuk munden me nxon nuse për djalë për shkak se e kanë një fëmijë me aftësi të kufizume, është marre. Njerzit kanë vujtë shumë, e kanë konsideru marre edhe kanë konsideru se e kanë bë naj të keqe, mëkat. E kanë bë naj të keqe naj gjysh a dikush e tash ju ka kthy qasaj familjes si dënim me një fëmi me aftësi të kufizume. Nuk ka më raste të tilla”, tha ajo.
“Mbas lufte në vitin 2000 Qeveria ka jep shumë mjete për me ju shpërnda familjeve që kanë fëmijë me aftësi të kufizume, beso qe me krevet dojshin me i pru. Njerzit nganjëherë duhen edhe për interes. Ndoshta edhe po gaboj, po une prej eksperiencës tem e thom pse more para lufte i mshefshim e pas lufte edhe me krevet dojshin me i pru për shkak që u jepshin ndihma ekonomike”, theksoi ajo.
Tutje aktivistja tregoi për pensionet që marrin personat paraplegjikë edhe tetraplegjikë.
“Ata janë të lëndum në boshtin kurrizor, nuk munden me lëviz. Kategoria e dytë i merr 150 euro edhe kategoria e fëmijëve deri në moshën 18 vjeçare i marrin 100 euro. Nuk janë të mjaftueshme. Ata më së pari nuk kanë asistent. Ka shumë punë edhe ajo nanë që kujdeset për ta është e mërzitshme, nuk mundesh me ble me pare”, tha ajo.
Aktivistja ndër tjerash foli edhe për problemet tjera që fëmijët me aftësi të kufizuara përballen në shkolla.
“Bullizohen nga fëmijët e tjerë. Ai edhe me qenë i shëndoshë veç që e ka një të metë diçka pak e bullizon se jo më fëmijën që është në karrocë. Punohet po nuk i kanë kushtet e mira. Në qendrën burimore nuk dojna me i dërgu fëmijët që kanë vetëm të meta fizike, se në qendra burimore dërgohen edhe fëmijët që përveç problemeve fizike kanë edhe probleme mentale”, tregoi ajo.
Tutje Hasani tregoi se si është të kesh në menaxhim HANDIKOS-in.
“HANDIKOS-i ka afro 550 anëtarë me aftësi të kufizume vetëm në Mitrovicë. HANDIKOS-i është organizu prej të 2000-tës. I mbulojna nevojat e personave me aftësi të kufizuara me mjete ortopedike. Kemi aktivitete në qendër me fëmijë. Ata fëmijë shkon shoferi i merr në shtëpi, i sjell në qendër, i kryjenë aktivitetet dhe i kthejnë prapë. Kemi prind që i bijnë vet në aktivitete fëmijët në qendër. Kemi aktivitete për të rritur. E kena grupin e grave me aftësi të kufizume, ato qëndisin, punojnë punëdore. Gjithmonë kemi aktivitete”, tregoi ajo.
Ndër tjera ajo tregon edhe për jetën e saj private.
“Une jam martu, e kam një vajzë 19 vjeçare. Është në fakultetin e Ergoterapisë. Kam bisedu me vajzën time, a mundet dhe a dëshiron që në vazhdimësi kur s’jam une me mbet ajo me u marrë me persona me aftësi të kufizume, kështu që më ka dëgju dhe tash është në HANDIKOS. Vjen bën aktivitete kur nuk ka fakultet.”, tha ajo.
Rrëfimin e saj ajo e vazhdoi duke treguar për rrugën më të gjatë të cilën e ka marrë me veturë, duke qenë se edhe ajo edhe bashkëshorti i saj kanë ngecje në të ecur.
“Rruga më e gjatë ka qenë në luftë. Kur kam shku në rrugën Mitrovicë – Kavajë. Në rrugën e vjetër dhe kam vozit vet. E kam pasë një anëtare të organizatës, tashmë e ndjerë. Ajo ka qenë plotësisht e palëvizsshme, vetëm dorën e ka lëviz. E kam marrë edhe Meritën, jena ik. Nuk kena ditë ku po shkojna. Familja jem është kujdes edhe për mua edhe për të”, tha ajo.
Në fund Myrvete Hasani jep edhe një sqarim për termin “Persona me aftësi të kufizuara”.
“Jemi mbledh me përfaqësuesit e qendrave dhe shumë anëtarë me aftësi të kufizume e kemi bisedu cili term po na pëlqen. Neve nuk na ka pëlqy termi “Persona me nevoja të veçanta”, ne e kemi zgjedh dhe zyrtarisht është tash “Persona me aftësi të kufizume”, tha ajo.
Ky artikull është publikuar me ndihmën financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e këtij artikulli është përgjegjësi e vetme e Mitropol Media dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht qëndrimet e Bashkimit Evropian.
