Ngjarjet e 29 majit 2023 në Zveçan, kur protestues serbë u përplasën me trupat e NATO në kuadër të misionit të KFOR, mbeten ndër momentet më të rënda të tensioneve në veri të Kosovës pas luftës.
Për atë ditë dramatike kanë folur dy ushtarë amerikanë që shërbyen në Kosovë, Brendan Williams dhe Jared Sheets, të cilët kanë rrëfyer momentet e përplasjes së dhunshme me protestuesit serbë para objektit të komunës në Zveçan.
Ata përshkruajnë se situata ishte jashtëzakonisht e rrezikshme dhe në disa momente u dukej sikur ndodheshin në një skenë lufte.
“Ishte sikur të ishim në filmin Saving Private Ryan. Gjithçka ndodhte shumë shpejt dhe nga të gjitha anët po hidhnin gjëra drejt nesh”, kujton ushtari amerikan Brendan Williams.
Sipas tij, turma e protestuesve ishte shumë e madhe dhe agresive. Ata thonë se protestuesit hodhën gurë, shufra metalike, koktej molotovi dhe mjete të tjera drejt trupave të KFOR-it që po përpiqeshin të ruanin sigurinë në zonë.
“Njerëzit po hidhnin gurë dhe mjete shpërthyese drejt nesh. Në një moment menduam se situata mund të dilte plotësisht jashtë kontrollit”, thotë Williams.
Një nga momentet më të rrezikshme, sipas ushtarëve amerikanë, ishte kur disa pjesëtarë të Policia e Kosovës mbetën të rrethuar nga turma e protestuesve.
Ushtarët e KFOR-it u detyruan të ndërhyjnë për t’i nxjerrë ata nga zona, duke hyrë mes turmës së dhunshme.
“Duhej të hynim për t’i nxjerrë nga aty. Nuk ishte vetëm për sigurinë tonë, por edhe për jetën e tyre”, rrëfen ushtari tjetër amerikan, Jared Sheets.
Sheets tregon se situata ishte aq e tensionuar sa çdo vendim duhej marrë në sekonda.
“Në ato momente nuk mendon shumë. Thjesht përpiqesh të mbrosh veten dhe shokët e tu”, thotë ai.
Përplasjet në Zveçan atë ditë përfunduan me dhjetëra ushtarë të KFOR-it të plagosur, disa prej tyre rëndë. Ngjarja u konsiderua një nga incidentet më të rënda të sigurisë në veri të Kosovës në vitet e fundit dhe tërhoqi vëmendjen e madhe të bashkësisë ndërkombëtare.
Trupat e KFOR-it vazhdojnë të mbajnë një prani të shtuar në veri të Kosovës, duke synuar ruajtjen e stabilitetit dhe parandalimin e përshkallëzimit të situatës në rajon.
